Hzlı Yanıt: Ödenmeyen ek veya Senet Nasıl Tahsil Edilir?
Vadesi gelmiş ve ödenmemiş bir Poliçe, Bono (Senet) veya ek için icra Dairesinde 'Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla Takip' (10 Örnek numaralı) başlatılır. Bu yntemin en büyük avantajı, borçlunun İtiraz süresinin sadece 5 gün olması ve bu İtirazın (imza inkarı dahil) icra takibini kendiliğinden DURDURMAMASIDIR. Ayrıca ek asılları arkasına bankadan "Karşılıksızdır" kaşesi vurdurularak icra Ceza Mahkemelerinde 'Karşılıksız Çek Keşide Etme' suçlamasıyla şikayette bulunulabilir.
Kambiyo Senetleri ve İlamsız icra Farkı
Ticari hayatın vazgeçilmez enstrümanları olan ek ve senetler (bonolar), Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) düzenlenen ve "Kambiyo Senedi" niteliğine haiz özel evraklardır. Bu evraklar kanun koyucu tarafından bir nevi "nakit para" hükmünde korunaklı hale getirilmiştir. Bu doğrultuda, elinizdeki alacak bir szleşmeye veya faturaya değil de doğrudan bir senede veya eke dayanıyorsa, alacaklı çok daha hızlı ve keskin bir hukuki yola başvurabilir: Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu.
Sıradan bir ilamsız icra takibinde borçlunun basit bir dilekçeyle (7 gün içinde) takibi durdurabildiğini nceki rehberimizde detaylandırmıştık. Ancak kambiyo icrasında işler borçlu için çok daha zordur. Borçlu, icra Hukuk Mahkemesi'ne (dairesine değil) başvurup borca veya imzaya 5 gün içinde İtiraz etse dahi, hakimden özel bir "Takibin Durdurulması" (tedbir) kararı alamadığı müddetçe haciz işlemleri kesintisiz devam eder. Bu durum, alacaklı açısından Bursa icra Müdürlükleri'nde araç, maaş ve banka haczi (e-haciz) yapmak için müthiş bir zaman ve hız avantajı sağlar.
Bir Senedin (Bononun) Geçerlilik şartlarıı Nelerdir?
Piyasada "kırtasiye senedi" olarak bilinen matbu evrakların kambiyo vasfı taşıyıp taşımaması tamamen üzerindeki zorunlu unsurlara bağlıdır. Bir senedin (bono) icra müdürü tarafından "Kambiyo" işlemi görebilmesi için şu (TTK m.776) unsurları eksiksiz barındırması şarttır:
- Metin içinde "Bono" veya "Emre Muharrer Senet" kelimesi,
- Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi (örn: "İşbu emre muharrer senedim mukabilinde... 50.000 TL ödeyeceğim"),
- Vade (zorunlu değildir, yazılmazsa görüldüğünde ödenir sayılır ancak yazılması tavsiye edilir),
- Ödeme Yeri (Düzenlenme yeri yazılmışsa orası kabul edilir, her ikisi de yoksa senet geçersizdir),
- Kime ve kimin emrine ödenecekse o kişinin adı/soyadı,
- Düzenlenme (Keşide) Tarihi (Bu unsur eksikse evrak açıkça YOK hükmündedir, adi belge sayılır),
- Düzenleyenin (Borçlunun) İmzası.
Bu unsurlardan biri dahi (özellikle düzenlenme tarihi ve yer) eksikse, senet Kambiyo vasfını yitirir. O belgeyle sadece sradan bir (7 örnek) takip açabilirsiniz.
Sürpriz Baskkın: İhtiyati Haciz Nedir?
ek veya senedin vadesi gelmiş ancak borçlu ödeme yapmamakta ayak diriyorsa veya mal kaçırma tehlikesi seziliyorsa (borçlunun dükkanı kapatmaya hazırlanması vb.), icra Dairesine gitmeden nce Bursa Asliye Ticaret Mahkemelerinden "İhtiyati Haciz" (nleyici Haciz) kararı alınır.
Bu karar mahkemece çok kısa (genellikle 1-2 gün) sürede, dosya üzerinden (duruşmasız) verilir. Alacaklı senet bedelinin genelde %10 ila %15'i oranında teminatı mahkeme veznesine yatırır. Alınan ihtiyati haciz kararı ile borçluya "Ödeme Emri" zarfı dahi ulaşmadan evine, işyerine veya banka hesaplarına ani baskın tarzında haciz işlemi uygulanarak mal kaçırması engellenir. Uyuşmazlık çzüldükten sonra yatırılan teminat mahkemeden geri alınır.
Karşılıksız Çek Keşide Etme (Yazma) Suçu ve Hapis Cezası
Ticari güvenin sarsılmasını nlemek adına, karşılıksız ek yazmanın yaptırımları 5941 Sayılı ek Kanunu'nda özel olarak (ve oldukça ağır) düzenlenmiştir. Bankaya ibraz edilen ve arkasına "Karşılıksızdır" kaşesi vurulan (kanuni ibraz süresi içinde) her ek yaprağı potansiyel bir suç teşkilatıdır.
icra Ceza Mahkemesine Şikayet ve Süreci
Karşılıksız ek aslı (veya banka onaylı sureti) ile Cumhuriyet Başsavcılığı'na değil, doğrudan icra Ceza Mahkemelerine şikayette bulunulur. Bu şikayet, ekin karşılıksız kırdırıldığı tarihten itibaren 3 ay ve her halükarda 1 yıl içinde yapılmalıdır; aksi halde şikayet hakkı düşer.
Mahkeme neticesinde, sanık (şirket yetkilisi veya hesabı açan kişi) hakkında ekin karşılıksız kalan bedeli kadar "Adli Para Cezası" hükmedilir. Bu ceza doğrudan hapis değildir ancak kritik detay şudur: Bu adli para cezası ödenmediği takdirde DOÄRUDAN HAPİS CEZASINA çevrilir. Hapis cezasına çevrilen bu mahkumiyet kararlarında, CMK'daki denetimli serbestlik, HAGB veya infaz erteleme hükümleri uygulanmaz! Maksimum hapis süresi bir ek için 3 yıl, birden fazla ek varsa toplam 5 yıldır.
Yargıtay'ın Çift Vadeli Senetlerde Kambiyo Vasfı Kararı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi (13.10.2015 T., 2015/12186 E. - 2015/24272 K.): "TTK hükümleri gereğince, senet metni içerisinde çift vade bulunması (örneğin hem ödeme tarihi kısımlarının farklı doldurulması hem de vade başlığının farklı atılması) senedin bono (kambiyo senedi) vasfını yitirmesine sebep olur. Çift vadeli bu senetlere dayanılarak kambiyo senetlerine zgü haciz yolu ile takip yapılamaz, takibin iptaline karar verilmelidir."
Ekser Hukuk olarak, Bursa icra Müdürlüklerinde ek ve senet tahsilatına başlamadan nce müvekkillerimizin getirdiği evrakı bankacı titizliğiyle inceliyoruz. Yargıtay nezdinde takibin iptali riski taşıyan çift vade, eksik ciranta veya düzeltmede paraf eksikliği gibi usul hatalarını baştan tespit edip, en risksiz ve süratli hukuki yolu seçerek müvekkillerimizin yıllarca sürecek dava sarmallarına girmesini engelliyoruz.
Ekser Hukuk ile Alacak Tahsilatı
Bursa genelindeki şŞİşçŞirketlerin (özellikle tekstil, otomotiv ve mobilya yan sanayi) vadeli ticaret risklerini ynetmekteki en büyük silahı, tahsil kabiliyeti yüksek bir hukuk operasyonudur. Elinizdeki ödenmemiş ek ve bonoların hukuki gücünü yitirmeden, ibraz sürelerini ve zamanaşımlarını kaçırmadan tahsil etmek için bize başvurabilirsiniz.
- Gizli Mal Varlığı Sorgulama (UYAP entegre e-haciz)
- Tüzel Kişilerin (Şirketlerin) araç ve banka hesaplarına anlık bloke işlemleri
- icra Ceza Mahkemelerinde hapis tazyikine dayalı uzlaşma müzakereleri.
Daha fazla bilgi almak veya hemen dosya açtırmak için bizimle iletişime geçin.